Οι Αρχαίοι πολιτισμοί και η σχέση τους με το Έντερο
Οι αρχαίοι πολιτισμοί και οι πρώτοι γιατροί της ιστορίας έβλεπαν το έντερο ως το κέντρο της ζωτικής ενέργειας, των συναισθημάτων και της συνολικής υγείας του ανθρώπου. Η Αλήθεια τους δεν απέχει πολύ από αυτό που σήμερα τεκμηριώνεται επιστημονικά από έρευνες με την χρήση της τεχνολογίας.
Πιο συγκεκριμένα στην Αρχαία Ελλάδα και συγκεκριμένα στον Ιπποκράτη (5ος αι. π.Χ.)αποδίδεται η φράση “Όλες οι ασθένειες ξεκινούν από το έντερο”. Οι αρχαίοι πίστευαν ότι εκεί μέσα ο άνθρωπος σκέφτεται, παίρνει αποφάσεις και νιώθει τον φόβο ή το θάρρος.
Στην Αρχαία Αίγυπτο θεωρούσαν πως ήταν η έδρα των συναισθημάτων και πως εκεί κατοικούσαν βαθύτερα συναισθήματα και η προσωπικότητα του ανθρώπου. Υπήρξαν εμμονικοί με την καθαριότητα του εντέρου γιατί πίστευαν πως η τροφή που έμενε πολύ καιρό στο έντερο άρχιζε να σαπίζει με αποτέλεσμα να παράγει τοξικές αναθυμιάσεις που ανέβαιναν στο υπόλοιπο σώμα και προκαλούσαν πυρετό, αρρώστιες και γήρανση. ( Αυτό μου θύμισε κάποιες ταινίες Αμερικάνικες του 19ου αι. που συνήθιζαν οι γιατροί να προτείνουν το γνωστό κλύσμα σε πολλές θεραπείες)
Στην Παραδοσιακή Κινεζική Ιατρική το έντερο θεωρείται Αυτοκρατορικός Αποθηκευτής. Σε σωματικό επίπεδο το συνέδεαν με τους Πνεύμονες. Σε ψυχικό επίπεδο συνδέεται με ότι αφήνουμε πίσω μας (συναισθηματικά βάρη, θλίψη, αναμνήσεις). Επιπλέον Θεωρείται το κύριο κέντρο της ζωτικής ενέργειας (Qi), η ρίζα της σωματικής δύναμης και η έδρα της διαίσθησης.
Στην Αρχαία Ινδία (Αγιουβέρδα) το έντερο είναι η έδρα της ιερής πεπτικής φωτιάς. Πίστευαν πως δεν χωνεύει μόνο το φαγητό αλλά και τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας. Αν το φαγητό δεν μεταβολίζεται σωστά δημιουργεί τοξίνες που συσσωρεύονται και θολώνουν το νου προκαλώντας πνευματική σύγχυση και έλλειψη ενέργειας.
Η Νοημοσύνη του Εντέρου
Πολλοί γιατροί του 19ου αι. πριν τη σύγχρονη νευρολογία, αποκαλούσαν το πεπτικό σύστημα Μεγάλο κοιλιακό εγκέφαλο. Καταλάβαιναν πως η διάθεση, το άγχος και η διαίσθηση είχαν τη δική τους αυτόνομη νοημοσύνη.
Είναι εξαιρετικό πως όλες οι αρχαίες παραδόσεις συμφωνούσαν πως αν το έντερο δεν είναι καλά επηρεάζει την καρδιά και το κεφάλι.
Σε πολλούς αρχαίους πολιτισμούς, μάλιστα, το έντερο θεωρούνταν η πραγματική έδρα της ψυχής (Ιαπωνική παράδοση) και των αποφάσεων, υποβαθμίζοντας τον εγκέφαλο του κεφαλιού σε έναν απλό «ψυκτικό μηχανισμό» ή δευτερεύον όργανο!
Αν απομονώσουμε τη μεταφορική γλώσσα των αρχαίων, θα δούμε ότι όλοι είχαν εντοπίσει το ίδιο πράγμα: το κεφάλι μπορεί να ξεγελαστεί, αλλά η κοιλιά (το έντερο) λέει πάντα την αλήθεια. Αυτό που εκείνοι ονόμαζαν «πνευματική ενέργεια της κοιλιάς» ή «φρένες», η σύγχρονη νευροεπιστήμη το μελετά πλέον ως τα δισεκατομμύρια σήματα που στέλνει το εντερικό μικροβίωμα στον εγκέφαλό μας και στην καρδιά μας.
Το μικροβίωμα είναι ένα οικοσύστημα τρισεκατομμυρίων μικροοργανισμών (βακτήρια, μύκητες, ιοί) που ζουν και αναπτύσσονται πάνω και μέσα στο σώμα μας. Το 90-95% αυτών βρίσκονται στο παχύ έντερο. Υπάρχουν πάνω από 100 διαφορετικές ποικιλίες μικροοργανισμών και είναι όλες απαραίτητες για την σωστή λειτουργία του οργανισμού μας. Βοηθούν στην πέψη, στον μεταβολισμό, στις ορμονικές εκκρίσεις, στην σύνθεση βιταμινών και στην θωράκιση του ανοσοποιητικού.
Το Έντερο ως ο πρώτος εγκέφαλος του σώματός μας.
Το έντερο σε σχέση με τους υπόλοιπους εγκεφάλους (Καρδιά και Κεφάλι) έχει την πιο άμεση αντίδραση στα εξωτερικά ερεθίσματα. Έχει ικανότητες όπως και η Καρδιά. Μαθαίνει, επιλέγει και ρυθμίζεται. Με τους 200-500 εκατομμύρια νευρώνες που χρησιμοποιεί το έντερο και ο κεφαλικός εγκέφαλος επικοινωνούν διαρκώ επηρεάζοντας ο ένας τον άλλον.
Σε σύγχρονες μελέτες ανακαλύφθηκε πως το 70% του ανοσοποιητικού μας συστήματος βρίσκεται στο έντερο. Ενώ περίπου το 90% της ορμόνης Σεροτονίνης (ονομάζεται η “Ορμόνης της Χαράς” και παίζει καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση της διάθεσης και του συναισθήματος) παράγεται επίσης στο έντερο.
- κάνουμε αερόβια γυμναστική,
- να προσέχουμε την διατροφή μας περιλαμβάνοντας φυτικές ίνες και προβιοτικά που στηρίζουν το μικροβίωμα,
- να κάνουμε μια βόλτα στον ήλιο που βοηθάει στην παραγωγή της και
- το πιο σημαντικό να μειώσουμε το στρες. Το χρόνιο στρες και η κορτιζόλη μειώνουν την ικανότητα του εγκεφάλου να συνθέτει και να χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τη σεροτονίνη
- να κάνουμε καθημερινά ασκήσεις συγχρονισμού – εναρμόνισης των τριών εγκεφάλων
Συχνά αποκαλείται “πρωταρχικό εντερικό μυαλό” εξαιτίας της εξελικτικής του σημασίας, των λειτουργιών του και της άμεσης επικοινωνίας του με τον Κεφαλικό εγκέφαλο και τον Καρδιακό εγκέφαλο. Ο πρωτόγονος εντερικός σωλήνας (από τον οποίο θα σχηματιστεί το γαστρεντερικό σύστημα) αρχίζει να διαμορφώνεται κατά την 4η εβδομάδα.
Είναι πρωταρχικός στην εξέλιξή μας ως μορφή ζωής. Αυτό καθορίζει την ίδια μας την ταυτότητα.
Οι βασικές λειτουργίες που έχουν αποδοθεί στο έντερο σε σχέση με τις τεχνικές συγχρονισμού/εναρμόνισης είναι η κίνηση (mobilization), η αυτοσυντήρηση (Self Preservation) και η Βασική ταυτότητα (Core Identity).
Πόσο σημαντική είναι η συνοχή/ συγχρονισμός στους εγκεφάλους μας
Όταν το έντερο βρίσκεται σε συνοχή/συγχρονισμό με τον κεφαλικό εγκέφαλο και τον καρδιακό εγκέφαλο, τα συναισθήματά μας και οι σκέψεις μας, ισορροπούν και το αντίστροφο. Η επικοινωνία μεταξύ τους συντελείται μέσω του νευρικού συστήματος.
Το αυτόνομο νευρικό σύστημα (ΑΝΣ) στην περίπτωση του συγχρονισμού βρίσκεται σε αρμονία. Εκκρίνει ορμόνες που ευεργετούν το σώμα μας συνολικά και μας δίνουν αισθήματα ηρεμίας και ευεξίας. Το συμπαθητικό και παρασυμπαθητικό (ΑΝΣ) σύστημα στέλνει συνέχεια “μηνύματα” (ηλεκτρικά και χημικά σήματα μεταξύ νευρώνων) στον εγκέφαλο, προσπαθώντας να διατηρήσει μια κατάσταση ισορροπίας (συγχρονισμού – συνοχής – ομοιόστασης) σε όλο το σώμα.
Ο συγχρονισμός των εγκεφάλων κάνουν το σώμα μας να βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας, χαλάρωσης και ασφάλειας.
Ισορροπία αυτόνομου συστήματος: Όταν το ΑΝΣ ισορροπεί και οι εγκέφαλοι (Καρδιά, Έντερο, Κεφάλι) βρίσκονται σε συνοχή-συγχρονισμό το σώμα σας νοιώθει ασφάλεια. Σε αυτή την κατάσταση μπορεί να αποδώσει τα μέγιστα.
Αντίδραση συμπαθητικού: Όταν βιώνουμε φόβο ή άγχος το σώμα μας μπορεί να προκαλέσει ταχυκαρδία. Καθυστερεί την πέψη και προκαλεί σπασμούς στο στομάχι (το γνωστό σφίξιμο). Δείγμα της επικοινωνίας Καρδιάς, Εντέρου, Κεφάλι.
Αντίδραση παρασυμπαθητικού: Όταν υπέρ λειτουργεί το παρασυμπαθητικό σύστημα πέφτουν αρκετά οι καρδιακοί παλμοί και το σώμα βρίσκεται σε κατάσταση πτώσης. Αυτό δημιουργεί το αίσθημα της χρόνιας κόπωσης.
Ο συγχρονισμός του εντέρου με τους υπόλοιπους εγκεφάλους είναι σημαντικός για την υγεία όλου του σώματος.
Η ανισορροπία του μπορεί να μας δώσει εξαιρετικά δύσκολα συναισθήματα-αισθήσεις όπως:
- φόβο,
- άγχος,
- εντερικές διαταραχές,
- καταστολή,
- λήθαργο,
- ανθυγιεινές παρορμήσεις ή υπερβολική κατανάλωση τροφής.
Πηγές και Πληροφορίες:
Βιβλίο: Grant Soosalu, Marvin Oka — “mBraining – Using your multiple brains to do cool stuff”, mBIT International Pty Ltd., 2017
Internet: Διεθνώς πιστοποιημένος mBIT (multiple Brain Integration Techniques) Trainer στην Ελλάδα
Internet: National Institutes of Health (NIH) – Human Microbiome Project
Internet: Harvard T.H. Chan School of Public Health (The Nutrition Source)
Internet: Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Johns Hopkins
Βιβλίο: “Η κρυφή γοητεία του Εντέρου”, Giulia Enders, Εκδόσεις Πατάκη, 2024
Video: “Hack Your Health: The Secrets of Your Gut”, 2024 — Ντοκιμαντέρ με έρευνα σχετικά με το μικροβίωμα
Σημαντική Σημείωση: Το περιεχόμενο αυτού του άρθρου παρέχεται αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν αποτελεί, ούτε υποκαθιστά, ιατρική συμβουλή, διάγνωση, θεραπεία ή ψυχολογική υποστήριξη. Για οποιοδήποτε θέμα υγείας ή ψυχικής ισορροπίας, συμβουλευτείτε πάντα έναν εξειδικευμένο επαγγελματία υγείας ή ψυχολόγο. Μην αγνοήσετε ποτέ την επαγγελματική ιατρική συμβουλή λόγω κάποιου κειμένου που διαβάσατε εδώ.
