Η δύναμη της Πίστης
Ένα από τα πιο βαθιά και διαχρονικά μυστήρια της ανθρώπινης ύπαρξης είναι η Πίστη. Από όποια πλευρά ή επιστήμη το δούμε η πίστη μετακινεί “βουνά”. Είτε το δούμε μέσω της θρησκείας της πνευματικότητας είτε από την πλευρά της επιστήμης, ψυχολογίας, νευρολογίας παρατηρούμε πως αποδεδειγμένα έχει απίστευτη δύναμη.
Πως αναδιαμορφώνει την πραγματικότητα
Η πίστη λειτουργεί σαν ένα φίλτρο μέσα από τον οποίο βλέπουμε τον κόσμο. Όταν πιστεύεις ακράδαντα σε κάτι θετικό, ελπιδοφόρο, στον εαυτό σου, σε έναν σκοπό, ή σε μια ανώτερη δύναμη, ο εγκέφαλός σου ενεργοποιεί συγκεκριμένες διαδικασίες.
- Αρχίζεις να βλέπεις ευκαιρίες εκεί που οι άλλοι βλέπουν εμπόδια.
- Οι δυσκολίες δεν μεταφράζονται ως «αποτυχία», αλλά ως δοκιμασίες ή μαθήματα.
Φαινόμενο Placebo
Όταν ένας ασθενής πιστεύει ότι παίρνει ένα ισχυρό φάρμακο (ενώ παίρνει απλή ζάχαρη), ο εγκέφαλός του εκκρίνει ενδορφίνες, ντοπαμίνη και μειώνει την κορτιζόλη (την ορμόνη του στρες), προκαλώντας πραγματική, σωματική βελτίωση. Η σκέψη και η πίστη μετατρέπονται σε χημεία.
Δίνει νόημα όταν κάποιος είναι απελπισμένος
Ο άνθρωπος υποφέρει περισσότερο όταν νιώθει ότι το βάσανό του δεν έχει νόημα. Η πίστη (θρησκευτική, ιδεολογική ή φιλοσοφική) προσφέρει ένα πλαίσιο. Σου λέει ότι υπάρχει ένας σκοπός πίσω από το σκοτάδι. Αυτό το νόημα γεννά ανθεκτικότητα. Ένας άνθρωπος που πιστεύει ότι υπάρχει φως στο τέλος του τούνελ, μπορεί να αντέξει συνθήκες που θα λύγιζαν οποιονδήποτε άλλον.
Ξεκλειδώνει το Υποσυνείδητο
Ο φόβος και η αμφιβολία λειτουργούν σαν «φρένο» στις ικανότητές μας. Η πίστη εξαφανίζει αυτό το φρένο. Όταν πιστεύεις τυφλά ότι «μπορείς» ή ότι «προστατεύεσαι», απελευθερώνεται όλο το δυναμικό σου. Δρας με αυτοπεποίθηση, χωρίς τον δισταγμό που σαμποτάρει την επιτυχία.
Η Πίστη είναι κινητήριος δύναμη. Είναι η βάση στις πεποιθήσεις που ήδη έχουμε (προγραμματισμένοι από την παιδική ηλικία) και σε αυτές που φτιάχνουμε στην πορεία της ζωής μας.
Παρατηρήστε μια φράση που ακούγαμε συχνά ως παιδιά “Οι άντρες δεν κλαίνε”. Πότισαν ολόκληρες γενιές λέγοντας πως οι άντρες, ακόμα και ως παιδιά, δεν πρέπει να κλαίνε. Με αυτή την πεποίθηση τους στερούσαν μια φυσιολογική σωματική λειτουργία που αφορούσε το ορμονικό τους, το νευρολογικό τους και βιολογικό τους ρυθμό. Καταπίεζαν συναισθήματα για να μην εκτεθούν. Με την πίστη ότι θα “δείχνουν ευάλωτοι” κατάφερναν να αλλάξουν έναν ολόκληρο μηχανισμό στο σώμα τους είτε να καταπιέζουν τον πόνο είτε να τον καταργούν. Αυτό είναι μια απαράδεκτη από πολλές απόψεις πεποίθηση που καταργούσε την ανθρώπινη υπόσταση και αξία.
Η ανατομία της Πίστης
(Η επιστήμη που μελετά αυτό το φαινόμενο ονομάζεται Νευροθεολογία (Neurotheology) ή νευροβιολογία της πίστης)
Μοιάζει λίγο με την διαδικασία που είδαμε στο άρθρο “Πως επιδρά η Γλώσσα στο σώμα μας”. Ένας ολόκληρος μηχανισμός από νευρώνες που εκκρίνουν ορμόνες ανταμοιβής και μας δίνουν τα καλύτερα συναισθήματα
- Ντοπαμίνη: Όταν πιστεύεις ότι κάτι καλό πρόκειται να συμβεί (π.χ. μια θεραπεία, μια θεϊκή παρέμβαση, μια επιτυχία), ο εγκέφαλος πλημμυρίζει με ντοπαμίνη. Αυτός ο νευροδιαβιβαστής αυξάνει το κίνητρο, την εστίαση και την ενέργεια.
- Ενδορφίνες: Στο φαινόμενο placebo, η πίστη ότι ένας πόνος θα περάσει αναγκάζει τον εγκέφαλο να εκκρίνει τα δικά του φυσικά παυσίπονα. Έτσι, το σήμα του πόνου μπλοκάρεται.
- Όταν ένας άνθρωπος βιώνει βαθιά πίστη, η δραστηριότητα της αμυγδαλής μειώνεται κατακόρυφα.
- Αυτό ρίχνει τα επίπεδα της κορτιζόλης (ορμόνη του στρες) και της αδρεναλίνης.
- Το νευρικό σύστημα περνά από την κατάσταση Fight ή flight (συμπαθητικό) στην κατάσταση ηρεμίας και θεραπείας (παρασυμπαθητικό). Αυτό επιτρέπει στο ανοσοποιητικό σύστημα να λειτουργήσει στο 100% της δύναμής του.
Σε καταστάσεις βαθιάς προσευχής, διαλογισμού ή έντονης πνευματικής πίστης, οι απεικονίσεις του εγκεφάλου (fMRI) δείχνουν κάτι εντυπωσιακό: ο βρεγματικός λοβός -το σημείο που μας βοηθά να προσανατολιζόμαστε στον χώρο και να ξεχωρίζουμε το “εγώ” από το περιβάλλον σχεδόν απενεργοποιείται.
- Όταν συμβαίνει αυτό, ο άνθρωπος χάνει την αίσθηση των ορίων του σώματός του.
- Αυτός είναι ο νευρολογικός λόγος που νιώθει κανείς ότι «γίνεται ένα με το Σύμπαν», ότι επικοινωνεί με το Θείο, ή ότι βιώνει μια υπερβατική εμπειρία.
Η πεποίθηση είναι η αρχιτεκτονική του εγκεφάλου σου. Δεν αλλάζει απλώς το πώς νιώθεις. Αλλάζει τα νευρωνικά δίκτυα που χρησιμοποιείς, τις πληροφορίες που επιλέγεις να δεις, τον τρόπο που το σώμα σου εκκρίνει ορμόνες, ακόμα και τον τρόπο που κινούνται οι μύες σου.
Όλη αυτή η γνώση, είναι απόδειξη πως πραγματικά κάποιες πεποιθήσεις μας – πιστεύω μας είναι παραπάνω από ικανά να μπλοκάρουν εκφράσεις της ζωής μας. Ίσως και αυτή η γνώση να γίνει το κίνητρο που θα μας σπρώξει να ψάξουμε εκείνες τις περιοριστικές πεποιθήσεις.
Πηγές και Πληροφορίες
Internet: “How do meditation and prayer change our brains”, Dr. Andrew Newberg
BΙβλίο: “Η Βιολογία της πεποίθησης” , Bruce Lipton
Σημαντική Σημείωση: Το περιεχόμενο αυτού του άρθρου παρέχεται αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν αποτελεί, ούτε υποκαθιστά, ιατρική συμβουλή, διάγνωση, θεραπεία ή ψυχολογική υποστήριξη. Για οποιοδήποτε θέμα υγείας ή ψυχικής ισορροπίας, συμβουλευτείτε πάντα έναν εξειδικευμένο επαγγελματία υγείας ή ψυχολόγο. Μην αγνοήσετε ποτέ την επαγγελματική ιατρική συμβουλή λόγω κάποιου κειμένου που διαβάσατε εδώ.
